THE EFFECTS OF SELF-MANAGEMENT SUPPORT PROGRAM ON KNOWLEDGE, EXERCISE BEHAVIOR, DIETARY BEHAVIOR, BMI, WAIST CIRCUMFERENCE AND LIPID PROFILE AMONG OVERWEIGHT EMPLOYEES IN AN INDUSTRY IN SAMUTPRAKARN PROVINCE

Abstract

This quasi-experimental research project aimed to examine the effects of a self-management support program on knowledge, exercise behavior, dietary behavior, BMI, waist circumference, and lipid profiles among overweight employees in an industry in Samut Prakarn province, Thailand. Seventy overweight employees aged 20-59, both males and females, were equally and randomly allocated into either the treatment group or the control group. Thirty-five overweight employees were in each group. During the course of the 20-week study period, the treatment group was intervened through a self-management support program, while the control group received standard treatment. Research instruments consisted of three parts: 1. Questionnaires that measured the study participants’ general characteristics, knowledge, exercise behavior, and dietary behavior; 2. A self-management support program; and 3. Follow-up records of exercise behavior, dietary behavior, waist circumference, BMI, and lipid profiles. The data were analyzed using descriptive statistics, paired sample t-tests, independent sample t-tests, and repeated ANOVA analyses. The results showed that the average knowledge scores of the treatment group were significantly higher than the post-intervention and follow-up periods at p<0.05 (x̄ = 23.63 SD = 1.21, x̄ = 24.29 SD = 1.79) and the control group (x̄ = 20.51 SD = 3.27, x̄ = 20.63 SD = 2.78). The average scores for the exercise behavior of the treatment group were significantly higher than the post-intervention and follow-up periods at p<0.05 (x̄ = 34.37 SD = 3.66, x̄ = 34.03 SD = 4.05) and the control group (x̄ = 28.20 SD = 4.98, x̄​ = 28.11 SD = 4.69). The average scores for the dietary behavior of the treatment group were significantly higher than the post-intervention and follow-up periods at p<0.05 (x̄ = 33.57 SD = 2.94, x̄ = 33.20 SD = 2.85) and the control group (x̄ = 29.63 SD = 3.45, x̄ = 29.23 SD = 3.09). The average BMI of the treatment group were significantly lower than the post-intervention period at p<0.05 (x̄ = 27.06 SD = 3.36) while not significantly lower than the follow-up period at p>0.05 (x̄ = 26.95 SD = 3.33); when compared to the control group the difference was not statistically significant at p>0.05 (x̄ = 27.07 SD = 3.00, x̄​ = 27.16 SD = 2.98). The average waist circumferences of the treatment group were significantly lower than the post-intervention period at p<0.05 (x̄ = 94.35 SD = 24.37) while not significantly lower than the follow-up period at p>0.05 (x̄ = 93.82 SD = 23.96); when compared to the control group, the difference was not statistically significant at p>0.05 (x̄ = 87.60 SD = 4.84, x̄ = 87.74 SD = 4.72). The average total cholesterol of the treatment group was not statistically significantly lower than the follow-up period and the control group at p>0.05 (x̄ = 228.89 SD = 47.34, x̄ = 240.74 SD = 38.89). The average triglyceride levels of the treatment group were significantly lower than the follow-up period at p<0.05 (x̄ = 169.63 SD = 81.86); when compared to the control group, the difference was not statistically significant at p>0.05 (x̄ = 202.89 SD = 193.13). The average LDL levels of the treatment group were significantly lower than the follow-up period at p<0.05 (x̄ = 150.94 SD = 50.88); when compared to the control group, the difference was not statistically significant at p>0.05 (x̄ = 161.77 SD = 42.96). The average HDL levels of the treatment group were not statistically significantly higher than the follow-up period and the control group at p>0.05 (x̄ = 57.60 SD = 10.33, x̄ = 55.80 SD = 9.12) The findings of this study indicate that the self-management support program had outcomes which could improve knowledge, exercise behavior and dietary behavior and reduce BMI, waist circumference, total cholesterol, triglyceride, and LDL levels and increase HDL levels. Therefore, an organization could initiate a self-management support program to promote knowledge and modify the health behaviors of overweight employees in other industries.

การศึกษานี้เป็นการศึกษากึ่งทดลอง โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมสนับสนุนการจัดการตนเองต่อความรู้ พฤติกรรมการจัดการตนเองด้านการออกกำลังกาย พฤติกรรมการจัดตนเองด้านการรับประทานอาหาร ดัชนีมวลกาย เส้นรอบเอว และระดับไขมันในเลือดของพนักงานที่มีภาวะน้ำหนักเกิน ในโรงงานอุตสาหกรรมแห่งหนึ่ง ในจังหวัดสมุทรปราการ กลุ่มตัวอย่างเป็นพนักงานซึ่งมีภาวะน้ำหนักเกินเกณฑ์มาตรฐาน อายุตั้งแต่ 20-59 ปี ทั้งเพศชายและเพศหญิง และยินดีเข้าร่วมการศึกษาจำนวน 70 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมด้วยวิธีการสุ่มอย่างง่ายกลุ่มละ 35 คน กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมสนับสนุนการจัดการตนเอง ส่วนกลุ่มควบคุมได้รับการดูแลตามปกติ ใช้ระยะเวลาการศึกษาทั้งสิ้น 20 สัปดาห์ เครื่องมือในการศึกษาประกอบด้วย 3 ส่วน คือ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ซึ่งประกอบด้วย แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบประเมินความรู้เกี่ยวกับภาวะน้ำหนักเกิน แบบสอบถามพฤติกรรมการจัดการตนเองด้านการออกกำลังกาย และแบบสอบถามพฤติกรรมการจัดการตนเองด้านการรับประทานอาหาร เครื่องมือที่ใช้ในการดำเนินการทดลอง ซึ่งประกอบด้วย โปรแกรมสนับสนุนการจัดการตนเองสำหรับพนักงานที่มีภาวะน้ำหนักเกิน และเครื่องมือที่ใช้ในการกำกับการทดลอง ซึ่งประกอบด้วย แบบบันทึกการออกกำลังกาย แบบบันทึกการรับประทานอาหาร แบบบันทึกเส้นรอบเอว น้ำหนัก ส่วนสูง และระดับไขมันในเลือด วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา เปรียบเทียบค่าเฉลี่ยโดยใช้สถิติ Paired sample t- test, Independent samples t-test และการวิเคราะห์ความแปรปรวนแบบวัดซ้ำ (Repeated measure ANOVA) ผลการศึกษา พบว่า ค่าเฉลี่ยความรู้เรื่องภาวะน้ำหนักเกินของกลุ่มทดลอง ระยะหลังการทดลองเสร็จสิ้น และติดตามผลสูงกว่าก่อนการทดลอง (x̄ = 23.63 SD = 1.21, x̄​ = 24.29 SD = 1.79) และสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ p<0.05 (x̄ = 20.51 SD = 3.27, x̄ = 20.63 SD = 2.78) ค่าเฉลี่ยพฤติกรรมการจัดการตนเองด้านการออกกำลังกาย ระยะหลังการทดลองเสร็จสิ้น และติดตามผลสูงกว่าก่อนการทดลอง (x̄ = 34.37 SD = 3.66, x̄ = 34.03 SD = 4.05) และสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ p<0.05 (x̄ = 28.20 SD = 4.98, x̄ = 28.11 SD = 4.69) ค่าเฉลี่ยพฤติกรรมการจัดการตนเองด้านการรับประทานอาหาร ระยะหลังการทดลองเสร็จสิ้น และติดตามผลสูงกว่าก่อนการทดลอง (x̄ = 33.57 SD = 2.94, x̄ = 33.20 SD = 2.85) และสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ p<0.05 (x̄ = 29.63 SD = 3.45, x̄ = 29.23 SD = 3.09) สำหรับค่าเฉลี่ยดัชนีมวลกายระยะหลังการทดลองเสร็จสิ้นต่ำกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ p<0.05 (x̄ = 27.06 SD = 3.36) ต่ำกว่าระยะติดตามผลอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ p>0.05 (x̄ = 26.95 SD = 3.33) และต่ำกว่ากลุ่มควบคุมอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ p>0.05 (x̄ = 27.07 SD = 3.00, x̄ = 27.16 SD = 2.98) ค่าเฉลี่ยเส้นรอบเอวระยะหลังการทดลองเสร็จสิ้นต่ำกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ p<0.05 (x̄ = 94.35 SD = 24.37) ต่ำกว่าระยะติดตามผลอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ p>0.05 (x̄ = 93.82 SD = 23.96) และต่ำกว่ากลุ่มควบคุมอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ p>0.05 (x̄ = 87.60 SD = 4.84, x̄ = 87.74 SD = 4.72) ค่าเฉลี่ยคอเรสเตอรอลรวมระยะติดตามผลต่ำกว่าก่อนการทดลอง และต่ำกว่ากลุ่มควบคุมอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ p>0.05 (x̄ = 228.89 SD = 47.34, x̄ = 240.74 SD = 38.89) ค่าเฉลี่ยไตรกลีเซอไรด์ระยะติดตามผลต่ำกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ p<0.05 (x̄ = 169.63 SD = 81.86) และต่ำกว่ากลุ่มควบคุมอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ p>0.05 (x̄ = 202.89 SD = 193.13) ค่าเฉลี่ยคอเลสเตอรอลแอลดีแอล ระยะติดตามผลต่ำกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ p<0.05 (x̄ = 150.94 SD = 50.88) แต่ต่ำกว่ากลุ่มควบคุมอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ p>0.05 (x̄ = 161.77 SD = 42.96) และค่าเฉลี่ยคอเลสเตอรอลเอชดีแอล ระยะติดตามผลสูงกว่าก่อนการทดลอง และสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ p>0.05 (x̄ = 57.60 SD = 10.33, x̄ = 55.80 SD = 9.12) จากผลการศึกษา พบว่า โปรแกรมสนับสนุนการจัดการตนเองสามารถเพิ่มระดับความรู้ พฤติกรรมการจัดการตนเองด้านการออกกำลังกาย พฤติกรรมการจัดตนเองด้านการรับประทานอาหาร ส่งผลให้ลดค่าดัชนีมวลกาย เส้นรอบเอว ระดับไขมันคอเรสเตอรอลรวม ระดับไตรกลีเซอไรด์และระดับคอเลสเตอรอลแอลดีแอลได้ และสามารถเพิ่มระดับคอเลสเตอรอลเอชดีแอลได้ ดังนั้น ผู้ที่ดูแลสุขภาพในสถานประกอบการสามารถนำองค์ความรู้ที่ได้ไปใช้เป็นแนวทางในการจัดรูปแบบกิจกรรมเพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพให้กับบุคลากรต่อไป