A STUDY ON PARTICIPATORY MANAGEMENT BY SCHOOLADMINISTRATORS UNDER THE CHONBURI PRIMARYEDUCATIONAL SERVICE AREA OFFICE

Abstract

This research aimed to: 1) examine the level of participative management in schools under the Chonburi Primary Educational Service Area Office 1, 2) compare the level of participative management categorized by educational qualifications, work experience, and school size, and 3) identify approaches for developing participative management in schools under the aforementioned office. The study was conducted in two phases. In the first phase, a quantitative method was applied using a sample of 306 government teachers and educational personnel. A checklist-type questionnaire was employed, with a reliability coefficient of 0.987 and a content validity index ranging from 0.67 to 1.00. In the second phase, a qualitative method was used by conducting semi-structured interviews with five key informants. The data were analyzed using content analysis and presented in narrative form. The findings revealed the following: 1. The overall level of participative management among school administrators was rated as high. The highest mean score was found in participation in evaluation, followed by participation in implementation and decision-making, respectively. The lowest mean was in participation in benefits. 2. In terms of comparison: 1) By educational qualifications, participants with a master’s degree or higher reported significantly higher levels of participative management across all dimensions than those with a bachelor’s degree, at the .05 significance level., 2) By work experience, overall and individual dimensions were rated high, with no statistically significant differences except in the areas of evaluation, implementation, and benefits, which showed significant differences at the .05 level. Pairwise comparisons using the Games–Howell method were conducted., and 3) By school size, no statistically significant differences were found; school size did not affect the level of participative management. 3. The proposed development guidelines for participative management in schools under the Chonburi Primary Educational Service Area Office 1 include four key areas: ​ 3.1 Decision-making: Promote inclusive participation from all stakeholders in key decisions, emphasizing transparency, accountability, good governance, respect for diverse opinions, and creative leadership. ​ 3.2 Evaluation: Encourage all stakeholders to participate systematically and continuously in school evaluations. Foster transparency and clarity in assessment processes, and utilize evaluation results for planning, development, and school improvement, promoting a shared evaluation culture. ​ 3.3 Implementation: Involve stakeholders in the operational process aligned with policies, plans, and activities. Promote a sense of ownership, teamwork, and appropriate task allocation based on individual potential. School leaders should demonstrate supportive leadership, openness to feedback, encouragement, and motivation. ​ 3.4 Benefits: Ensure fairness, transparency, and equity in benefit distribution. Provide opportunities for professional development and recognition. Establish clear systems and mechanisms for resource distribution and benefit sharing, along with clear communication of criteria and objectives.

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับการบริหารแบบมีส่วนร่วมของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 1 2) เปรียบเทียบการบริหารแบบมีส่วนร่วมของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 1 จำแนกตามระดับการศึกษา ประสบการณ์ในการทำงาน และขนาดโรงเรียน และ 3) ศึกษาแนวทางในการพัฒนาการบริหารแบบมีส่วนร่วมของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 1 ระยะที่ 1 วิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่าง คือ ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นการศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 1 กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 306 คน เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถามแบบตรวจสอบรายการ (Check list) ค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ .987 ค่าดัชนีความสอดคล้องของแบบสอบถามทั้งฉบับ มีค่าอยู่ระหว่าง 0.67-1.00 ระยะที่ 2 เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative method) โดยการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 5 คน ใช้แบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง (Seni-structure) สัมภาษณ์ด้วยคำถามปลายเปิด ใช้การวิเคราะห์เชิงเนื้อหา (Content analysis) แล้วนำเสนอเป็นความเรียง ผลการวิจัย พบว่า 1. ผลการศึกษาการบริหารแบบมีส่วนร่วมของผู้บริหาร สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 1 โดยรวมและรายด้านอยู่ในระดับมาก ด้านที่มีค่าเฉลี่ยมากที่สุด คือ ด้านการมีส่วนร่วมในการประเมินผล รองลงมา คือ ด้านการมีส่วนร่วมในการปฏิบัติการ และด้านการมีส่วนร่วมตัดสินใจ ตามลำดับ และด้านที่มีค่าเฉลี่ยน้อยที่สุด คือ ด้านการมีส่วนร่วม ในผลประโยชน์ 2. ผลการเปรียบเทียบการบริหารแบบมีส่วนร่วมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 1 พบว่า 1) จำแนกตามระดับการศึกษา โดยรวมและรายด้านอยู่ในระดับมาก ค่าเฉลี่ยระดับการศึกษาตั้งแต่ปริญญาโทขึ้นไป สูงกว่าปริญญาตรีทุกด้าน แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 2) จำแนกตามประสบการณ์ ในการทำงาน โดยรวมและรายด้านอยู่ในระดับมาก ได้แก่ ด้านการมีส่วนร่วมตัดสินใจ แตกต่างกันอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ ยกเว้นด้านการมีส่วนร่วมในการประเมินผล ด้านการมีส่วนร่วม ในการปฏิบัติการ และด้านการมีส่วนร่วมในผลประโยชน์ แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับ .05 เมื่อพบความแตกต่าง จึงทำการทดสอบเป็นรายคู่ด้วยวิธีการ Game-Howell 3) จำแนกตามขนาดโรงเรียน โดยรวมและรายด้านอยู่ในระดับมาก แตกต่างกันอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ ขนาดโรงเรียนไม่ส่งผลต่อการบริหารแบบมีส่วนร่วมของผู้บริหารสถานศึกษา 3. แนวทางในการพัฒนาการบริหารแบบมีส่วนร่วมของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 1 จำนวน 4 ด้าน ประกอบด้วย 3.1 ด้านการมีส่วนร่วมตัดสินใจ พบว่า ควรส่งเสริมให้ทุกภาคส่วนร่วมตัดสินใจในเรื่องสำคัญ เน้นความโปร่งใส ตรวจสอบได้ ยึดหลักธรรมาภิบาล เคารพในความคิดเห็น ที่หลากหลาย และภาวะผู้นำที่สร้างสรรค์ ​ 3.2 ด้านการมีส่วนร่วมในการประเมินผล พบว่า ควรเปิดโอกาสให้ทุกภาคส่วน ที่เกี่ยวข้อง ประเมินผลการดำเนินงานของสถานศึกษาอย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง ส่งเสริมให้กระบวนการประเมินผลเป็นไปอย่างโปร่งใส ชัดเจนและสามารถนำผลประเมินไปใช้ใน การวางแผน พัฒนา และปรับปรุงการดำเนินงานของสถานศึกษาได้อย่างแท้จริง สนับสนุนให้เกิดวัฒนธรรมการประเมินผลร่วมกันในองค์กร ​ 3.3 ด้านการมีส่วนร่วมในการปฏิบัติการ พบว่า ควรเปิดโอกาสให้ทุกภาคส่วน เข้ามามีบทบาทในกระบวนการดำเนินงานตามนโยบาย แผนงาน และกิจกรรมต่าง ๆ เสริมสร้างความรู้สึกเป็นเจ้าของ และส่งเสริมการทำงานเป็นทีม จัดสรรหน้าที่และความรับผิดชอบ อย่างเหมาะสมตามศักยภาพ ผู้บริหารมีภาวะผู้นำเชิงสนับสนุน พร้อมเปิดรับความคิดเห็น กระตุ้นการมีส่วนร่วม และให้กำลังใจในการทำงานร่วมกัน ​ 3.4 ด้านการมีส่วนร่วมในผลประโยชน์ พบว่า ควรสนับสนุนให้เกิด ความเสมอภาค โปร่งใส และเป็นธรรม รวมถึงโอกาสในการพัฒนา การได้รับการยอมรับใน หน้าที่การงานและคุณภาพชีวิตการทำงาน จัดให้มีระบบและกลไกในการกระจายผลประโยชน์อย่างเป็นธรรม มีการสื่อสารอย่างชัดเจนเกี่ยวกับหลักเกณฑ์ในการแบ่งปันผลประโยชน์ การใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า และการสร้างความเข้าใจร่วมกันถึงวัตถุประสงค์ในการมีส่วนร่วม