FACTORS PREDICTING DIABETES PREVENTIVE BEHAVIOR AMONG PREGNANT WOMEN BEING AT RISK OF GESTATIONAL DIABETES MELLITUS

Abstract

Diabetes prevention behavior is important for diabetes incidence in pregnant women at risk. This prospective study aimed to study the factors influencing gestational diabetes prevention behavior among 161 pregnant women at risk for gestational diabetes who attended antenatal care at 2 hospitals in Chonburi province. The research instruments used consisted of personal data questionnaire, gestational diabetes prevention behavior questionnaire, risk perception questionnaire, disease severity perception questionnaire, disease prevention benefit perception questionnaire, barriers to disease prevention perception questionnaire, self-efficacy perception questionnaire, and social support questionnaire. The validity index was .96, 1.0, 1.0, .91, .86, 1.0, and 1.0, respectively, and the reliability was .83, .74, .94, .91, .86, .92, and .85, respectively. The data were analyzed using descriptive statistics and multiple regression analysis.

The results of the research found that the behavior to prevent gestational diabetes was at a moderate level (x̄ = 43.81, SD = 7.68). Perceived risk of disease, perceived severity of disease, perceived benefits of disease prevention, perceived barriers to disease prevention, perceived self-efficacy, and social support could jointly predict gestational diabetes prevention behavior by 23 percent (R2 = .230, F(6,160) = 7.630, p = .003). Perceived self-efficacy and social support mostly influenced the diabetes prevention behavior. Nurses should promote diabetes prevention behaviors by increasing self-efficacy and family support to reduce the incidence of gestational diabetes.

พฤติกรรมการป้องกันภาวะเบาหวานมีควาสำคัญต่อการเกิดเบาหวานในสตรีตั้งครรภ์ที่มีความเสี่ยง การวิจัยเชิงทำนายนี้ เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการป้องกันเบาหวานขณะตั้งครรภ์ในสตรีตั้งครรภ์ที่มีความเสี่ยงต่อภาวะเบาหวานขณะตั้งครรภ์ที่มาฝากครรภ์โรงพยาบาล 2 แห่งในจังหวัดชลบุรี จำนวน 161 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบสอบถามพฤติกรรมการป้องกันภาวะเบาหวานขณะตั้งครรภ์ แบบสอบถามการรับรู้โอกาสเสี่ยงต่อการเกิดโรค แบบสอบถามการรับรู้ความรุนแรงของโรค แบบสอบถามการรับรู้ประโยชน์ของการป้องกันโรค แบบสอบถามการรับรู้อุปสรรคในการป้องกันโรค แบบสอบถามการรับรู้ความสามารถของตนเอง และแบบสอบถามการสนับสนุนทางสังคม ได้ค่าดัชนีความตรง เท่ากับ .96, 1.0, 1.0, .91, .86, 1.0 และ1.0 ตามลำดับ และค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ .83, .74, .94, .91, .86, .92 และ .85 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และวิเคราะห์สมการถดถอยพหุคูณ

ผลการวิจัยพบว่า มีพฤติกรรมการป้องกันภาวะเบาหวานขณะตั้งครรภ์อยู่ในระดับปานกลาง (x̄ = 43.81, SD =7.68) การรับรู้โอกาสเสี่ยงต่อการเกิดโรค การรับรู้ความรุนแรงของโรค การรับรู้ประโยชน์ของการป้องกันโรค การรับรู้อุปสรรคของการป้องกันโรค การรับรู้ความสามารถของตนเอง และการสนับสนุนทางสังคมสามารถร่วมกันทำนายพฤติกรรมการป้องกันภาวะเบาหวานขณะตั้งครรภ์ได้ ร้อยละ 23 (R2 = .230, F(6,160) = 7.630, p = .003) โดยการรับรู้ความสามารถของตนเองและการสนับสนุนทางสังคมเป็นปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการป้องกันภาวะเบาหวานขณะตั้งครรภ์ของกลุ่มตัวอย่างมากที่สุด พยาบาลควรส่งเสริมพฤติกรรมการป้องกันภาวะเบาหวาน โดยเพิ่มการรับรู้ความสามารถของตนเองและการสนับสนุนจากครอบครัว เพื่อลดการเกิดภาวะเบาหวานขณะตั้งครรภ์