CONSUMER PROTECTION MEASURES : A STUDY OF E-BOOK DISTRIBUTION PLATFOMS USERS

Abstract

The purpose of this study were to the concepts and theories of legal measures on consumer protection in the case of contracts between commercial business operators and consumers of digital content in the form of e-books. The study will be conducted on the problem conditions and the effects of the current legal measures on consumer protection and other relevant laws, including whether the case of selling digital content in the form of "e-books" in the current digital format. Presenting guidelines for adding legal measures on consumer protection to cover the case of digital content in the form of e-books to be appropriate and fair to consumers in Thailand.

According to the study, Thailand's current consumer protection laws In terms of the definition of digital content in the category of "e-books", there is no law that has a specific meaning or definition. And with the unique characteristics of "e-books" in the form of digital information, consumers may already benefit from the digital content when making payments to business operators. In the termination of the contract. Consumers as users of services cannot return to their original status by returning products to business operators or service providers. Some e-book service providers have pre-defined terms and conditions regarding the limitation of exemption from liability if they have to terminate the business or service system without any obligation, which may cause concern to consumers about the time to access such digital content that they have paid for and the remedial measures from the business operator.

The recommendations of the study on consumer protection legal measures to further define the definition or meaning of "digital content" and define the scope of consumer protection of "digital content" to be clear and comprehensive to the current digital media. This includes determining the guidelines for the remedy plan for the user in the event that the service provider wishes to terminate the business or the "e-book" distribution service system by stipulating compensation measures or remedies for damages incurred in order to ensure fairness to all parties involved. Whether it is a business operator or a consumer.

งานนิพนธ์ฉบับนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา แนวคิด และทฤษฎีเกี่ยวกับมาตรการทางกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองผู้บริโภคกรณีการทำสัญญาระหว่างผู้ประกอบธุรกิจทางการค้า และผู้บริโภคดิจิทัลคอนเทนต์ (Digital Content) ประเภทหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (E-Book) เนื่องจากเป็นกรณีการนำสัญญาสำเร็จรูป หรือข้อตกลงเงื่อนไขการใช้บริการ โดยให้ผู้บริโภคต้องเลือกเพียงว่าจะปฏิบัติตามสัญญาหรือไม่มาใช้บังคับ ซึ่งอาจก่อให้เกิดการจำกัดความรับผิดบางประการที่อาจไม่เป็นธรรมต่อผู้บริโภค โดยจะทำการศึกษาเกี่ยวกับสภาพปัญหา และผลของมาตรการทางกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองผู้บริโภค และกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้องในปัจจุบัน จะครอบคลุมไปถึงกรณีการจำหน่ายดิจิทัลคอนเทนต์ (Digital Content) ประเภท “หนังสืออิเล็กทรอนิกส์” (E-Book) ที่อยู่ในรูปแบบข้อมูลดิจิทัลในปัจจุบันด้วยหรือไม่ รวมถึงทำการวิเคราะห์ นำเสนอแนวทางในการเพิ่มเติมมาตรการทางกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองผู้บริโภคให้ครอบคลุมถึงกรณีของดิจิทัลคอนเทนต์ (Digital Content) ประเภทหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (E-Book) ดังกล่าว ให้เกิดความเหมาะสมและเป็นธรรมต่อตัวผู้บริโภคในประเทศไทย

จากการศึกษา พบว่า กฎหมายคุ้มครองผู้บริโภคของประเทศไทยในปัจจุบัน ในการให้ความหมายเกี่ยวกับ ดิจิทัลคอนเทนต์ (Digital Content) ประเภท “หนังสืออิเล็กทรอนิกส์” (E-Book) ยังไม่มีกฎหมายฉบับใดที่มีการให้ความหมาย หรือคำจำกัดความไว้โดยเฉพาะ รวมถึงในด้านของการได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายคุ้มครองผู้บริโภคของประเทศไทยนั้น ยังไม่มีความชัดเจนและเหมาะสม และด้วยลักษณะเฉพาะของ “หนังสืออิเล็กทรอนิกส์” (E-Book) ที่อยู่ในรูปแบบของข้อมูลดิจิทัล ซึ่งผู้บริโภคอาจได้รับประโยชน์จากเนื้อหาดิจิทัลนั้นไปแล้วเมื่อทำการชำระเงินให้แก่ผู้ประกอบธุรกิจ ในการเลิกสัญญา ผู้บริโภคในฐานะผู้ใช้บริการย่อมไม่อาจกลับคืนสู่ฐานะเดิมได้โดยการคืนสินค้าให้แก่ผู้ประกอบธุรกิจหรือผู้ให้บริการ รวมถึงในกรณีหากผู้ประกอบธุรกิจทำการยกเลิก หรือระงับ กิจการหรือระบบการให้บริการจำหน่ายหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (E-Book) ในบางผู้ให้บริการมีการกำหนดเงื่อนไขข้อตกลงก่อนการเข้าใช้บริการไว้ล่วงหน้าเกี่ยวกับข้อจำกัดยกเว้นความรับผิดกรณีหากต้องยกเลิกกิจการ หรือระบบการให้บริการดังกล่าว โดยปราศจากภาระผูกพันใดๆ ซึ่งอาจสร้างความกังวลใจให้แก่ผู้บริโภคเกี่ยวกับระยะเวลาในการเข้าถึงเนื้อหาดิจิทัลดังกล่าวที่ตนได้ทำการชำระเงินไว้และมาตรการเยียวยาจากผู้ประกอบธุรกิจ

งานนิพนธ์ฉบับนี้ มีข้อเสนอแนะว่า ขอเสนอแนวทางเกี่ยวกับมาตรการทางกฎหมายคุ้มครองผู้บริโภคในการกำหนดเพิ่มเติมคำนิยาม หรือความหมายของ “ดิจิทัลคอนเทนต์” (Digital Content) และกำหนดขอบเขตในการคุ้มครองผู้บริโภค“ดิจิทัลคอนเทนต์” (Digital Content) ให้เกิดความชัดเจนและครอบคลุมถึงสื่อดิจิทัลในปัจจุบัน โดยขอเสนอแนะให้มีการกำหนดรายละเอียดเกี่ยวกับสิทธิ หรือหน้าที่ การใช้สิทธิเลิกบอกสัญญา ความรับผิดระหว่างคู่สัญญาด้วยกัน รวมถึงการกำหนดแนวทางแผนการเยียวยาแก่ผู้ใช้บริการในกรณีที่ผู้ให้บริการประสงค์จะยกเลิกกิจการ หรือระบบการให้บริการจำหน่าย “หนังสืออิเล็กทรอนิกส์” (E-Book) โดยการกำหนดให้มีมาตรการชดเชย หรือเยียวยาความเสียหายที่เกิดขึ้นเพื่อให้เกิดความเป็นธรรมแก่ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง ไม่ว่าจะเป็นผู้ประกอบธุรกิจหรือผู้บริโภค